Tadeusz Depciuch

Geochemik
28.03.1928 09.02.2007 Przemyśl

Biografia

Tadeusz Depciuch, urodzony w Przemyślu 28 marca 1928, był polskim geochemikiem, specjalizującym się w geochronologii skał magmowych i metamorficznych.

Ojciec Andrzej był magazynierem kolejowym, a matka Stanisława Tartaczyńska. Dzieciństwo spędził w Przemyślu; podczas okupacji ukończył szkołę powszechną, a w 1944 kontynuował naukę w I Państwowym Liceum i Gimnazjum im. J. Słowackiego. Po maturze w 1948 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Poznańskim na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym, kierunku chemia i mineralogia, gdzie jego wykładowcami byli Kazimierz Smulikowski i Antoni Polański. W 1952 otrzymał dwa dyplomy: magistra chemii oraz I stopnia w zakresie mineralogii; magister mineralogii obronił pracą o wpływie śladowych pierwiastków na trwałość siarczku miedziowego.

W styczniu 1953 został zatrudniony w Ministerstwie Przemysłu Chemicznego na stanowisku geologa, a w 1955 przeniesiony do Centralnego Zarządu Kopalnictwa Surowców Chemicznych, gdzie zajmował się planami robót rozpoznawczych i poszukiwawczych surowców takich jak piryt, arsenopiryt, baryt, fluoryt, gipsy, anhydryty, fosforyty, ziemie krzemionkowe oraz ochry.

W 1958 przeniósł się do Instytutu Geologicznego w Warszawie, objął stanowisko asystenta w Zakładzie Złóż Surowców Promieniotwórczych. W 1965 uzyskał stopień doktora na podstawie rozprawy Geochemia i geneza koncentracji uranu w górnokarbońskich osadach klastycznych niecki śródsudeckiej, przygotowanej pod kierunkiem prof. Antoniego Polańskiego. Praca ta w 1969 została wyróżniona II Nagrodą im. K. Bohdanowicza.

W 1966 przejął kierownictwo Pracowni Mineralogii i Geochemii, która zajmowała się tematyką geochronologiczną, i skonstruował nowy aparat do oznaczania argonu metodą wolumetryczną. W latach 1968–1969 spędził 10 miesięcy we Francji jako stypendysta rządu francuskiego, gdzie zapoznał się z metodami geochronologicznymi w Centre National de la Recherche Scientifique w Nancy (u Marcela Roubault i Friedricha Leutweina) oraz w Clermont-Ferrand (u Maurice’a Roques). Laboratoria te stosowały metodę rubidowo-strontową (Rb-Sr) oraz potasowo-argonową, jednak koszty aparatury uniemożliwiły wprowadzenie Ar do Instytutu.

W 1970, w wyniku reorganizacji Instytutu, został kierownikiem Pracowni Geochronologii w Zakładzie Geochemii. Był też stałym członkiem Komisji Wieku Bezwzględnego przy Asocjacji Karpacko-Bałkańskiej. W 1973 powołano go na stanowisko docenta. Później pracował w Pracowni Struktur Materiałowych w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN jako konsultant w zakresie petrografii i technologii materiałów izolacyjnych, współpracując także z Instytutem Elektrotechniki i Politechniką Warszawską.

W 1974 wyjechał na dziesięcioletni kontrakt ONZ do Dahomeju (obecnie Benin) jako ekspert w geochemii. W Cotonou zorganizował laboratorium chemiczno-geochemiczne, nadzorował ponad 500 000 oznaczeń geochemicznych i prowadził poszukiwania surowców mineralnych, co doprowadziło do odkryć złóż fosforytów, złota, marmurów, kaolinu i glinu dla ceramiki budowlanej.

Po powrocie do kraju Depciuch borykał się z problemami zdrowotnymi; do dnia przejścia na emeryturę w 1993 pracował na pół etatu w Zakładzie Geochemii i Chemii Analitycznej, a od 1992, po reorganizacji Instytutu, w Zakładzie Petrografii i Geochemii; zajmował się głównie metodyką oznaczania złota metodą absorpcyjnej spektrometrii atomowej. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Geologicznego.

7 lutego 2007 Depciuch został potrącony przez samochód, zmarł dwa dni później. Pochowany jest na cmentarzu Północnym (Wólka Węglowa) w Warszawie.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Uzyskał tytuł doktora w 1965 za pracę Geochemia i geneza koncentracji uranu w górnokarbońskich osadach klastycznych niecki śródsudeckiej.
W 1966 objął kierownictwo Pracowni Mineralogii i Geochemii oraz skonstruował aparat do oznaczania argonu metodą wolumetryczną.
W 1969 wyróżniono go II Nagrodą im. K. Bohdanowicza za pracę Geochemia i geneza koncentracji uranu w górnokarbońskich osadach klastycznych.
W 1974 wyjechał na dziesięcioletni kontrakt ONZ do Dahomeju (Benin), gdzie zorganizował laboratorium chemiczno-geochemiczne i przeprowadził ponad 500 000 oznaczeń geochemicznych.

Ciekawostki

Spędził 10 miesięcy we Francji (1968–1969) jako stypendysta rządu francuskiego, poznając metody geochronologiczne w Nancy i Clermont-Ferrand.
Podczas pobytu w Dahomeju zorganizował laboratorium chemiczno-geochemical i doprowadził do odkryć lokalnych złóż mineralnych przez geochemiczne poszukiwania.
Zmarł w wyniku potrącenia na ulicy w Warszawie w 2007 roku.

Udostępnij