Tadeusz Bystrzycki

Inżynier-architekt
01.12.1889 30.11.-0001 Przemyśl

Biografia

Urodził się 1 grudnia 1889 roku we Przemyślu w rodzinie Michała Bystrzyckiego i Zofii z domu Klimek. Jego ojciec był przemysłowcem i dwukrotnie pełnił urząd burmistrza Przemyśla. Tadeusz Bystrzycki uczył się w C. K. I Gimnazjum w Przemyślu, zdając maturę w 1908 roku. Studiował architekturę na Politechnice Lwowskiej i w Wiedniu, kończąc studia z tytułem inżyniera architekta.

Podczas I wojny światowej służył w armii austriackiej; w C. K. Obronie Krajowej awansowano go na podporucznika artylerii, a po wojnie przyjęto do Wojska Polskiego. Brał udział w wojnie polsko ukraińskiej, walcząc o Przemyśl. W 1919 roku uzyskał awans na kapitana rezerwy artylerii. W 1923–1924 był oficerem rezerwy 2 pułku artylerii górskiej w Przemyślu, a w kwietniu 1928 został zwolniony z obowiązkowej służby wojskowej.

Bystrzycki był pasjonatem książek. Rozwinął prywatną bibliotekę, a żona Helena prowadziła księgarnię, którą rozwinął i przeniósł do nowej siedziby przy przemyskim rynku. W 1919 założył dział wydawniczy Polska Książnica Naukowa, a w 1922 przekształcił go w spółkę Książnica Naukowa, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, którą prowadził do 1939. Jej specjalizacją były książki szkolne. Od 1924 wydawał czasopisma reklamowe Dobra Książka, od 1925 miesięcznik Dom i Świat oraz inne serie. W 1933 pod redakcją Tadeusza Bystrzyckiego ukazał się Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.

W życiu publicznym Bystrzycki działał społecznie. Był członkiem założycielem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu (1923), członkiem Dyrekcji Spółdzielczego Banku Rzemieślników i Rolników (1924), radnym miasta (od 1927), wiceburmistrzem (od 1928) i burmistrzem Przemyśla (1933–1934). Po wybuchu II wojny światowej został aresztowany przez NKWD; uwięziony w Przemyślu, a następnie we Lwowie. Został zamordowany w 1940 roku w kijowskim więzieniu NKWD. Wspomnienia o rodzinie i jego pamięć utrzymano w Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie.

Po wywiezieniu rodziny na wschód w 1940 roku najbliżsi trafili do Kazachstanu; jego żona Helena zmarła tam z wyczerpania. Syn Przemysław i córka Zofia kontynuowali działalność literacką po wojnie. Rodzina Bystrzyckich później przekazała swoje kamienice Skarbowi Państwa, które trafiły do Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej. W 2010 r. odsłonięto tablicę pamiątkową i zasadiono Dąb Pamięci w Przemyślu.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył Książnicę Naukową i rozwinął wydawnictwo, księgarnię oraz bibliotekę w Przemyślu.
W 1922 przekształcił księgarnię w spółkę Książnica Naukowa, prowadząc ją do 1939.
Wydał Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej w 1933.
Sprawował funkcje publiczne: radny (1927), wiceburmistrz (1928) i burmistrz Przemyśla (1933–1934).

Ciekawostki

Żona Helena prowadziła księgarnię, którą rozwijał i przeniósł do nowej siedziby przy rynku.
Rodzina była deportowana na Wschód do Kazachstanu; Helena zmarła tam z wyczerpania.
Jego nazwisko widnieje na Ukraińskiej Liście Katyńskiej (opublikowana w 1994).

Udostępnij