Przemysław Michał Bystrzycki
Biografia
Przemysław Michał Bystrzycki urodził się 23 maja 1923 roku w Przemyślu i pochodził z rodziny o znacznym statusie społecznym. Dziadek Michał był przemysłowcem i właścicielem tartaku; rodzina posiadała dwie kamienice, a Tadeusz i Helena, z domu Stankiewicz, pełnili funkcję burmistrza Przemyśla. Zofię - jego siostrę - później uznawano za powieściopisarkę.
Podczas II wojny światowej, po aresztowaniu ojca przez NKWD w 1940 roku, rodzina została wywieziona w głąb ZSRR do Kazachstanu. Z wycieńczenia zmarły wtedy babka i matka Przemysława. 1 maja 1941 roku Przemysław uciekł wraz z Edmundem Wassermanem i przez 3 000 km przemierzył stepy, docierając do Charkowa. Został aresztowany w Karasie i 12 września 1941 zwolniony na mocy układu Sikorski–Majski. 21 listopada 1941 zgłosił się do Armii Polskiej na Wschodzie; 23 listopada 1941 trafił do Samodzielnego Batalionu Dzieci Lwowskiej 6. Lwowskiej Dywizji Piechoty; 13 stycznia 1942 ewakuował się drogą Persja-Egipt-Palestyna i trafił do Wielkiej Brytanii.
W Dunalastair House w Szkocji zdał maturę, ukończył kursy radiowe i pracował jako radiotelegrafista. Po specjalnym szkoleniu cichociemnych został zrzucony jako skoczek spadochronowy w nocy z 22 na 23 listopada 1944 na teren okupowanej Polski, na Podhale. W tym czasie został awansowany do stopnia podporucznika z dniem 1 grudnia 1944. Był oficerem - dowódcą tajnej radiostacji 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej, działającej do sierpnia 1945. Po wojnie pozostał w podziemiu, ale po zdradzie, wraz ze swoim dowódcą został aresztowany 23 sierpnia 1945 w Krakowie przez Urząd Bezpieczeństwa. 31 grudnia 1945 został skazany na 6 lat więzienia. Na mocy amnestii karę zmniejszono do 1 roku, a zwolniony został 23 sierpnia 1946.
Przeniósł się do Poznania. Zdał maturę w liceum dla dorosłych w lipcu 1947. Od 1947 studiował na Wydziale Socjologii i Ekonomii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kończąc studia ekonomiczne w 1951 i socjologiczne w 1952. Równolegle odbył studia w zakresie języków obcych na Uniwersytecie w Perugii we Włoszech. Był związany z redakcjami pism Poznań – Dzieje, Ludzie, Kultura; Nurt; Ziemia i Morze; Oblicze Tygodnia; był współzałożycielem poznańskiego miesięcznika literackiego „Nurt”, w którym w latach 1965–1968 pełnił funkcję kierownika literackiego. Od 1968 był redaktorem naczelnym miesięcznika „Ceramika Budowlana”.
Przez wiele lat pełnił funkcję wiceprezesa Poznańskiego Oddziału Związku Literatów Polskich i zastępcy członka Zarządu Głównego ZLP; w 1967 został członkiem polskiego PEN Clubu oraz Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza, w 1973 Towarzystwa Nauk w Przemyślu, w 1974 Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu, w 1986 Stowarzyszenia Wisła-Odra. Uczestniczył w Komisji Historycznej do Spraw Cichociemnych, był współorganizatorem I Krajowego Zjazdu Cichociemnych w Poznaniu w 1957. Był także autorem wydanego w 1983 „Znaku cichociemnych” – pierwszej pracy poświęconej legendarnym żołnierzom AK, „cichociemnym”. Od 1989 był członkiem władz naczelnych Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
W ostatnich latach życia pełnił funkcję wiceprezesa Towarzystwa Przyjaciół Biblioteki Raczyńskich. W jej sprawie oraz w śledztwie dotyczącym zbrodni katyńskiej interweniował w ostatnich latach życia. W latach powojennych nie przyjmował awansów oficerskich. Pochowany na cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu.
Żoną był od 1950 Janina Tarłowska (ur. 1920). Mieli trzy córki: Zofię (ur. 1951), Elżbietę (ur. 1953, po mężu Wesołowska, profesor UAM) i Barbarę (ur. 1955, po mężu Jęcz).