Czesław Marek
Biografia
Czesław Marek urodził się 16 września 1891 w Przemyślu i był polskim kompozytorem, pianistą i pedagogiem fortepianu. W latach 1908-09 uczył się gry na fortepianie u Loewenhoffa oraz harmonii pod kierunkiem Stanisława Niewiadomskiego we Lwowie w Instytucie Muzycznym Łysenki. Następnie w Wiedniu prywatnie studiował grę na fortepianie w latach 1910-13 u Teodora Leszetyckiego oraz u Karla Weigla, a kompozycję studiował u niego.
W latach 1913–14 w Strasburgu studiował pod kierunkiem Hansa Pfitznera kompozycję i dyrygenturę. W 1910 był nauczycielem gry na fortepianie w Instytucie Muzycznym we Lwowie. Został mianowany profesorem fortepianu we Lwowie w 1914, ale po trzech miesiącach niemiecka inwazja w Galicji i bitewy z wojskami rosyjskimi zmusiły Marka i jego rodziców do schronienia się w Pradze, gdzie wspomagał go Alexander von Zemlinsky. W styczniu 1915 wyjechał do Szwajcarii i zamieszkał w Zurychu, gdzie zaprzyjaźnił się z Busonim.
W 1915 Marek po przyjeździe do Zurychu zaczął uczyć harmonii oraz gry na fortepianie skrzypaczki Claire Rosy Hofer (ur. 11 grudnia 1897 w Zurychu), która studiowała już wcześniej na tamtejszym konserwatorium oraz w Genewie. Pobrali się 28 września 1918. Claire pracowała czasowo jako nauczycielka skrzypiec w konserwatorium José Berra w Zurychu i regularnie koncertowała wspólnie z mężem; zmarła 12 września 1982.
Marek swoją działalność pedagogiczną oraz wykonawczą rozwijał mimo napotkanego oporu ze strony swoich szwajcarskich kolegów jako artysta i nauczyciel niezwiązany z żadnym ośrodkiem naukowym. Do 1924 próbował zbudować swą karierę pianisty koncertując w niemal całej Europie. Choć później wycofał się z estrady koncertowej, kontynuował pracę pedagogiczną i komponowanie. Wkrótce też zasłynął, podobnie jak jego nauczyciel Leszetycki, ściągając do siebie uczniów z całego świata.
W latach 1916–1919 prowadził klasę fortepianu w prywatnym Konserwatorium José Berra w Zurychu. Od 1929 do 1930 sprawował funkcję dyrektora Państwowego Konserwatorium w Poznaniu oraz profesora kompozycji. W 1930 powrócił do Szwajcarii. W 1932 przyjął obywatelstwo szwajcarskie.
Zmarł w Zurychu, w wieku 94 lat. Po śmierci zainteresowanie jego muzyką wzrosło, a większość dzieł została wydana na płytach pod koniec lat 90.
Czesław Marek jako kompozytor był laureatem wielu nagród, m.in. Lutni Warszawskiej (1912), Echa Poznańskiego (1924), Echa Krakowskiego (1925), miesięcznika Muzyka (1926 i 1927) oraz za Sinfonia brevis na orkiestrę (1928) na Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim im. Franza Schuberta w Wiedniu (1928).
Wśród jego kompozycji najbardziej istotne są fugujący Tryptyk, op. 8 (1913, zmieniona w 1923) na fortepian; jednoczęściowa Sinfonia op. 28 na wielką orkiestrę uważana za najwybitniejsze dzieło i za którą zdobył pierwszą nagrodę w sekcji polskiej Międzynarodowego Konkursu 1928 Columbia Graphophone zorganizowanego w setną rocznicę śmierci Schuberta. Ważne są także jego dwa cykle polskich pieśni na głos i orkiestrę kameralną opartą na tekstach ludowych. W 1930 stworzył wiele utworów na harfę, w tym transkrypcję dzieła Ravela Ondine na dwie harfy. W okresie późniejszym napisał kilka utworów w stylu jazzowym. Przestał komponować w latach 40., ale w 1972 opublikował w Zurychu znaczącą pracę poświęconą sztuce gry fortepianowej zatytułowaną 'Lehre des Klavierspiels'. Pierwsza część tej pracy pierwotnie ukazała się w 1961 roku pod tytułem "Was ist musikalisch?".