Bronisław Gaweł

nauczyciel, działacz społeczny
03.09.1879 30.11.-0001 Przemyśl

Biografia

Bronisław Gaweł urodził się 3 września 1879 roku w Przemyślu jako syn adwokata dr. Jana Gawła i Marii Magdaleny z domu Bilińskiej. Miał liczne rodzeństwo: Emila, Józefa, Władysława Zygmunta, Stanisława, Janinę Marię, Mariana i Leonarda.

Po ośmiu latach nauki zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku i podjął studia na Akademii Górniczej w Loeben, a następnie na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego, studiując nauki przyrodnicze.

Rozpoczął pracę nauczyciela 10 września 1903. Reskryptem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 15 sierpnia 1903 jako kandydat stanu nauczycielskiego został mianowany zastępcą nauczyciela w C. K. I Gimnazjum w Przemyślu. W szkole uczył języka niemieckiego, języka polskiego. W roku szkolnym 1905/1906 przebywał na urlopie celem poratowania zdrowia. W roku akademickim 1905/1906 był studentem na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Reskryptem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 28 lipca 1906 został przydzielony do filii przemyskiego gimnazjum, działającej na Zasaniu, gdzie uczył języka niemieckiego, języka polskiego, historii naturalnej, matematyki. Od 1907 do 1913 uczył w Seminarium Nauczycielskim Żeńskim w Przemyślu. W 1911 zdał egzamin pedagogiczny na nauczyciela szkół średnim z prawem nauczania historii naturalnej (botanika, zoologia, mineralogia, geologia) oraz matematyki i fizyki.

W Przemyślu działał społecznie. Od 1903 należał do Towarzystwa Gimnastycznego Sokół i Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych, a także działał w Towarzystwie Czytelni Ludowych. Działał w Czytelni Przemyskiej. Był członkiem wydziału koła Towarzystwa Szkoły Ludowej im. H. Sienkiewicza w Przemyślu. Występował w zespole Polskiego Towarzystwa Dramatycznego im. Aleksandra Fredry w Przemyślu.

Był nauczycielem w C. K. Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego w Przemyślu, skąd 12 sierpnia 1913 został przeniesiony do C. K. Gimnazjum w Buczaczu. Tam do 1914 uczył matematyki i historii naturalnej, a także był członkiem c. k. komisji egzaminacyjnej dla nauczycieli szkół ludowych pospolitych. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 przebywał w Wiedniu, gdzie był kierownikiem kursów dla ewakuowanej tam młodzieży polskiej z Galicji. Później pracował w I Gimnazjum w Tarnowie od 1916 do 1918. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości uczył w szkole realnej w Krośnie od 1918 do 1921. Następnie przeniesiony do Wielkopolski, wykładał w Seminarium Nauczycielskim w Lesznie od 1 grudnia 1921 do 31 grudnia 1925. Od 1 stycznia 1926 do 31 grudnia 1927 był nauczycielem w Gimnazjum Polskim Macierzy Szkolnej w Wolnym Mieście Gdańsku, gdzie uczył przyrody, matematyki, fizyki. Następnie pełnił stanowisko sekretarza biura Gdańskiej Macierzy Szkolnej od 1 stycznia 1928 do końca istnienia II Rzeczypospolitej 31 sierpnia 1939. Aktywnie udzielał się w działalności społecznej. Pracował w biurze Informacyjnym Gminy Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku. Do 1939 działał w Towarzystwie Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych i TG Sokół. W 1929 był założycielem Teatru Amatorskiego Macierzy Szkolnej i występował w nim jako aktor.

W tym charakterze był m.in. organizatorem gościnnych występów zespołów teatralnych i aktorów z terenu Polski, zaś po dokonanej prowokacji ze strony Niemców i podrzuceniu broni do teatru, został skazany na grzywnę wzgl. areszt. Sprawował pieczę nad związkową świetlicą im. ks. dr. Władysława Bandurskiego przy ul. Wilhelma w Sopocie. Współtworzył ośrodek wypoczynkowy i repolonizacyjny w Sulminie, otwarty 11 lipca 1936. Działał jako kierownik sekcji wycieczkowej Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku. W tym charakterze organizował kursy przewodnickie i organizował wycieczki na obszar Polski. Był referentem oddziału Towarzystwa Byłych Powstańców i Wojaków w Sopocie, pełniąc funkcję kierownika świetlicy tej organizacji w Domu Polskim przy ul. F. Chopina. Od początku lat 30. współpracował z ppor. Ludwikiem Muzyczką ze Związku Strzeleckiego, został przeszkolony w ramach tajnego kursu podoficerskiego i został dowódcą konspiracyjnej grupy w Sopocie.

W obliczu zagrożenia konfliktem zbrojnym w 1939 dokonał przeniesienia części akt Gdańskiej Macierzy Szkolnej, transportując je z Gdańska do Gdyni. Po wybuchu II wojny światowej i wkroczeniu Niemców we wrześniu 1939 został mieszczony przez nich w obozie przejściowym w Gdyni, skąd w grupie zatrzymanych miał być skierowany przez Niemców w stronę Gdańska. Jego dalsze losy pozostają nieznane.

Był żonaty z Anną z domu Kałuską, z którą miał córki Janinę i Marię oraz synów Adama i Andrzeja.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył Teatr Amatorski Macierzy Szkolnej w Gdańsku (1929).
Był sekretarzem biura Gdańskiej Macierzy Szkolnej (1928-1939).
Zainicjował ośrodek wypoczynkowy i repolonizacyjny w Sulminie (otwarty 11 lipca 1936).
Organizował gościnne występy zespołów teatralnych i aktorów z całej Polski.
Działał w Towarzystwie Nauczycieli Szkół Wyższych, Sokole i Czytelni Ludowych.

Ciekawostki

Był aktywnym członkiem Towarzystwa Gimnastycznego Sokół od 1903 roku.
Podczas I wojny światowej przebywał w Wiedniu jako kierownik kursów dla polskiej młodzieży z Galicji.
W 1929 założył Teatr Amatorski Macierzy Szkolnej w Gdańsku i występował w nim jako aktor.

Udostępnij