Odbudowa Głuchołaz po powodzi: nowy most otwarty, rząd przeznaczył 11 mld zł na pomoc
Powódź, która zmieniła wszystko
Wrześniowa powódź 2024 r. dotknęła południowe województwa Polski, powodując ogromne zniszczenia w infrastrukturze, domach i życiu mieszkańców. Głuchołazy, miasto położone w województwie opolskim, stały się symbolem walki z żywiołem. Most na rzece Biała Głuchołaska, kluczowa przeprawa łącząca dwie części miasta, został całkowicie zniszczony przez wezbrane wody. Przez wiele tygodni mieszkańcy musieli korzystać z tymczasowych rozwiązań, a ruch na drodze krajowej nr 40 został przerwany. Decyzja o odbudowie zapadła błyskawicznie – rząd, wykorzystując zasoby Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych oraz wsparcie wojska, wybudował most tymczasowy, który przywrócił podstawową komunikację. Jednak od samego początku zapowiadano, że docelowa konstrukcja będzie nowocześniejsza i bardziej odporna na ekstremalne zjawiska.
Premier Donald Tusk, który osobiście nadzorował pomoc dla terenów popowodziowych, przyjechał do Głuchołaz, by otworzyć nową przeprawę. W swoim wystąpieniu podkreślił, że to właśnie tutaj, w epicentrum katastrofy, zapadły najważniejsze decyzje o skali wsparcia.
Nowy most jest znacznie bardziej wytrzymały – jego konstrukcja została podniesiona o niemal metr w porównaniu do starego „mostu Andrzeja”. Oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnieniem wałów koryta rzeki. Dzięki temu nawet podczas kolejnej gwałtownej fali powodziowej przeprawa powinna pozostać stabilna.„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Skala pomocy: 11 mld zł dla regionów
Rządowe wsparcie po powodzi objęło nie tylko Głuchołazy, ale także inne miejscowości, takie jak Lądek-Zdrój, Stronie Śląskie czy Bardo. Łączna kwota przeznaczona na walkę ze skutkami żywiołu wyniosła 11 mld zł – najwięcej w historii Polski. Z tej puli 365 mln zł trafiło bezpośrednio do Głuchołaz, co pozwoliło na odbudowę mostu, szkoły, żłobka i pływalni miejskiej. Ponad 1 mld zł został wypłacony w formie bezpośrednich zasiłków dla 62 tys. rodzin dotkniętych powodzią. Wsparcie państwa obejmowało 30 różnych instrumentów – od dotacji na infrastrukturę po zasiłki celowe dla mieszkańców.
Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak podczas otwarcia mostu zwrócił uwagę, że nowa przeprawa to efekt zastosowania wniosków z katastrofy.
Koszt budowy mostu wraz z infrastrukturą techniczną wyniósł 65 mln zł. To inwestycja, która ma służyć przez dziesięciolecia i być wzorem dla podobnych projektów w innych zagrożonych powodzią regionach.„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”
Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
Dalsze plany odbudowy: remonty i inwestycje w Głuchołazach
Prace w Głuchołazach nie kończą się na otwarciu mostu. W planach jest remont mostu Świętego Wojciecha oraz modernizacja terenów rekreacyjnych i kompleksu sportowego. Łączna wartość tych zadań to prawie 50 mln zł. Premier Tusk zapewnił, że rząd nie zamierza wycofywać się z pomocy.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński dodał, że tymczasowy most, który powstał tuż po powodzi, został bardzo szybko zrealizowany dzięki zaangażowaniu służb.„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak podkreślił znaczenie dobrej infrastruktury dla przyciągania turystów i mieszkańców:„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”
Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych
Co to oznacza dla mieszkańców Przemyśla i regionu?
Choć Głuchołazy leżą w innym województwie, doświadczenia z powodzi oraz sposób odbudowy mają bezpośrednie przełożenie na sytuację w Przemyślu i okolicach. Nasze miasto położone jest nad Sanem, który wielokrotnie dawał się we znaki mieszkańcom – ostatnia groźna powódź miała miejsce w 2010 r. Wiele mostów i przepraw w regionie, takich jak mosty na Sanie w Przemyślu czy w okolicznych miejscowościach, wymaga przeglądów i modernizacji. Nowa konstrukcja w Głuchołazach pokazuje, jakie standardy powinny obowiązywać przy inwestycjach na terenach zalewowych. Podniesienie przęsła o metr, solidne przyczółki poza wałami – to rozwiązania, które można zastosować przy remontach lokalnych obiektów.
Dla mieszkańców Przemyśla istotne jest również to, że rząd przeznaczył 11 mld zł na pomoc po powodzi, z czego 6 mld zł pochodzi z Funduszy Europejskich. Oznacza to, że w razie podobnej katastrofy w naszym regionie, środki na odbudowę będą dostępne. Władze samorządowe powinny już teraz analizować plany awaryjne i przygotowywać projekty modernizacji infrastruktury krytycznej. Wzmocnienie wałów przeciwpowodziowych, budowa nowych przepustów i mostów – to inwestycje, które mogą uchronić Przemyśl przed stratami porównywalnymi do tych w Głuchołazach. Premier Tusk zapowiedział, że rząd nie kończy pomocy, a to daje nadzieję, że podobne środki trafią również do nas, jeśli zajdzie taka potrzeba.
- 11 mld zł – łączna kwota pomocy rządowej dla wszystkich regionów dotkniętych powodzią we wrześniu 2024 r.
- 365 mln zł – środki przeznaczone wyłącznie na odbudowę Głuchołaz (most, szkoła, żłobek, pływalnia).
- 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu na rzece Biała Głuchołaska.
- 1 mld zł – wypłacone bezpośrednie zasiłki dla 62 tys. rodzin.
- 6 mld zł – środki z Funduszy Europejskich włączone do ogólnej puli pomocowej.
Nowy most w Głuchołazach to nie tylko przywrócenie ciągłości drogi krajowej nr 40, ale przede wszystkim symbol skutecznej reakcji państwa na katastrofę naturalną. Dla Przemyśla i innych miast narażonych na powodzie jest to sygnał, że solidna infrastruktura, oparta na doświadczeniach z przeszłości, może znacząco zmniejszyć ryzyko i straty w przyszłości.